Brak wyników

Zdrowie Maluszka

6 grudnia 2019

NR 24 (Grudzień 2019)

Rola witaminy D w organizmie kobiet, mężczyzn oraz dzieci

124

Powszechnie znana nam witamina D3 tak naprawdę nie jest witaminą, tylko prohormonem. Jest to związek niejednorodny chemicznie. Mówiąc: „witamina D”, można mieć na myśli zarówno witaminę D2 występującą w roślinach, jak i witaminę D3 – tę, która jest szczególnie istotna dla naszego zdrowia.

Witamina D pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego oraz wpływa na wzrost i rozwój kości. Jest wytwarzana głównie w procesie syntezy skórnej, pod wpływem promieniowania słonecznego. Zanieczyszczenia powietrza poważnie utrudniają przenikanie tej witaminy do organizmu, a jej niedobory prowadzą do krzywicy, zaburzają układ kostny i rozwojowy. W ostatnich latach badania wykazały również związek niedoborów witaminy D z takimi schorzeniami jak cukrzyca, nowotwory czy nadciśnienie tętnicze. Z uwagi na szerokość geograficzną, w której żyjemy, niemal wszechobecny dziś smog, używanie filtrów UVB oraz niedostateczną podaż witaminy w diecie (bogate w witaminę D są przede wszystkim produkty mleczne i tłuste ryby morskie) eksperci rekomendują regularną suplementację witaminą D już od pierwszych dni życia aż do późnej starości.

Tabela 1. Suplementacja witaminą D u dzieci
Grupa wiekowa Dawka profilaktyczna witaminy D (IU na dobę)
Noworodki 400 IU od pierwszych dni życia niezależnie od diety
Niemowlęta (1.–6. miesiąc życia) 400 IU niezależnie od diety
Niemowlęta (6.–12. miesiąc życia) 400–600 IU (w zależności od podaży diety)
Wcześniaki 400–800 IU do wieku postkoncepcyjnego – 40 tygodni
Dzieci >1. rok życia i młodzież 600–1000 IU w zależności od masy ciała, od października do kwietnia lub przez cały rok, jeżeli warunki przebywania na słońcu nie są spełnione*. 
Jeśli warunki są spełnione, suplementacja nie jest konieczna, chociaż wciąż zalecana i bezpieczna
Dzieci otyłe 1600–4000 IU w zależności od masy ciała, od października do kwietnia lub przez cały rok, jeżeli warunki przebywania na słońcu nie są spełnione*. 
Jeśli warunki są spełnione, suplementacja nie jest konieczna, chociaż wciąż zalecana i bezpieczna

* Ekspozycja na słońce nie powinna trwać krócej niż 15 min przy odsłoniętych ramionach i częściowo nogach w godz. 10.00–15.00. Na efektywność ekspozycji na słońce mają wpływ takie czynniki jak: stopień zachmurzenia, smog i zanieczyszczenie powietrza, mgła, materiał, z którego uszyto ubranie, karnacja, stosowanie kosmetyków z filtrami UV.

O tym, że witamina D wpływa na zdrowe zęby i mocne kości, wiedzą wszyscy. Dlaczego jeszcze jej odpowiedni poziom w organizmie jest tak istotny? Powodów jest kilka:

  • zapobiega rozwojowi cukrzycy,
  • zapobiega stanom zapalnym skóry,
  • odpowiada za prawidłową perystaltykę jelit,
  • stabilizuje ciśnienie krwi,
  • wspiera układ odpornościowy, sercowo-naczyniowy, mięśniowy oraz nerwowy.

Zaleca się całoroczną suplementację witaminą D zarówno dorosłym, jak i dzieciom.
Przy spełnieniu warunków przebywania na słońcu* dorośli do 65. roku życia powinni przyjmować witaminę D w dawce 800–2000 IU na dobę w zależności od masy ciała i podaży witaminy D wraz z dietą. Dorosłym z otyłością zaleca się suplementację w dawce 1600–4000 IU na dobę w zależności od stopnia otyłości. Natomiast seniorzy po 65. roku życia powinni przyjmować witaminę D we wspomnianych wyżej dawkach bez względu na spełnienie warunków przebywania na słońcu z uwagi na zmniejszoną skuteczność syntezy skórnej.
Szczególną grupę w odniesieniu do suplementacji witaminy D stanowią kobiety w ciąży oraz dzieci i młodzież do 18. roku życia.
U kobiet w ciąży niedobory tej witaminy mogą powodować nieprawidłowości w budowie układu kostnego dziecka. Nie jest to jednak jedyne ryzyko, jakie niesie ze sobą niedobór witaminy D u ciężarnych. Może to bowiem również prowadzić do cukrzycy ciążowej, stanu przedrzucawkowego, rzucawki czy bakteryjnego zapalenia pochwy, które finalnie może być dla płodu fatalne w skutkach. Jeśli kobieta przez większą część ciąży będzie miała niedobory witaminy D, prawdopodobnie dziecko po urodzeniu również będzie je miało. 
Może to mieć konsekwencje w postaci zmniejszonej masy kostnej, uszkodzonego szkliwa zębów, krzywicy, astmy lub cukrzycy. Dziecko z urodzeniowym niedoborem witaminy D może być też podatne na złamania kości, choroby nowotworowe, naczyniowe i krążeniowe. Dawka witaminy D u kobiet w ciąży powinna być ustalona przez lekarza po uprzednim badaniu stężenia 25(OH)D we krwi.

Przypisy