Brak wyników

Zdrowie Maluszka

19 listopada 2018

NR 19 (Wrzesień 2018)

Witamina D3 i jej wpływ na organizm małego dziecka

0 160

Witamina D jest odpowiedzialna za zdrowe kości i zęby (zwłaszcza w okresie wzrastania) oraz sprawne mięśnie. Wchłaniana jest ona przez skórę z promieni słonecznych, dlatego w naszej szerokości geograficznej należy ją suplementować bez względu na wiek i porę roku, ponieważ, niestety, mamy w ciągu roku zbyt mało zbawiennego dla nas słońca.

U małych dzieci niedobory witaminy D skutkują krzywicą, występuje również ryzyko otyłości, chorób układu krążenia czy diabetologicznych. Witamina D wzmacnia naturalną odporność organizmu, więc w okresie jesienno-zimowym jej suplementowanie jest bezwzględną koniecznością. 

Witaminą D potocznie określa się dwie substancje – witaminę D2 powstającą u roślin i witaminę D3 powstającą u zwierząt. Jest to witamina rozpuszczalna w tłuszczach będąca również prohormonem.

Witamina D powstaje w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego – to główne źródło witaminy D3.

Naturalnym źródłem pokarmowym są dziko żyjące tłuste ryby morskie (śledź, makrela, łosoś). Obecna jest też w tranie, który rekomenduje się już od pierwszego roku życia. W przypadku najmłodszych dzieci, do pierwszego roku życia, nie może być mowy o spożywaniu wystarczającej ilości różnorodnych pokarmów, które zagwarantowałyby odpowiednią dawkę witamin, w tym witaminę D3. Głównym pokarmem dzieci do pierwszego roku życia jest mleko kobiece bądź modyfikowane. U zdrowych niemowląt do szóstego miesiąca życia Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wyłączne karmienie piersią. 

Grupa wiekowa Dawka profilaktyczna witaminy D (UI/dobę)
noworodki  400 od pierwszych dni życia niezależnie od diety
niemowlęta (1.–6. m.ż.) 400 niezależnie od diety
niemowlęta (6.–12. m.ż.) 400–600 (w zależności od podaży diety)
wcześniaki  400–800 do wieku postkoncepcyjnego – 40 tygodni
dzieci > 1. r.ż. i młodzież   600–1000 w zależności od masy ciała, od października do kwietnia lub przez cały rok, jeżeli warunki przebywania na słońcu nie są spełnione
dzieci 11–18 lat  800–2000 w zależności od masy ciała, od października do kwietnia lub przez cały rok, jeżeli warunki przebywania na słońcu nie są spełnione
dzieci otyłe   1600–4000 w zależności od masy ciała, od października do kwietnia lub przez 
cały rok, jeżeli warunki przebywania na słońcu nie są spełnione

Do pokarmu kobiecego przenikają śladowe ilości witaminy D i jej metabolitów. Stąd też, jeśli dziecko jest karmione wyłącznie piersią, należy podawać mu również preparaty farmakologiczne z witaminą D. Mleko modyfikowane dla niemowląt oraz dzieci powyżej pierwszego roku życia jest wzbogacone o witaminę D. Niemniej jednak, bez względu na sposób karmienia, w przypadku noworodków i niemowląt do pierwszego roku życia zaleca się suplementację witaminą D3. Podobnie w przypadku dzieci starszych.

Witamina D powstaje  w skórze pod wpływem promieniowania  słonecznego — to główne  źródło witaminy D3. 

W naszej szerokości geograficznej witamina D3 wchłania się najefektywniej od kwietnia do września, pod warunkiem że ekspozycja na słońce będzie trwała nie krócej niż 15 minut przy osłoniętych ramionach i częściowo nogach w godzinach 10.00–15.00. Należy jednak wziąć pod uwagę fakt, że na tę efektywność mają też wpływ takie czynniki jak: stopień zachmurzenia, smog i zanieczyszczenia powietrza, mgła, materiał ubrania, karnacja czy stosowane w postaci kosmetyków filtry UV. W ostatecznym rozrachunku okazuje się, że niemal niemożliwe jest, abyśmy otrzymywali wystarczające zapasy witaminy D3 z promieniowania słonecznego. Stąd też konieczna jest suplementacja.

Kobiety w ciąży również bezwzględnie powinny przyjmować witaminę D3 w dawce 800–1000 IU/dobę. 

W ciąży często zdarzają się nudności i wymioty, kobiety ograniczają przez to swoją dietę, a ponadto unikają ekspozycji na słońce. 

Te czynniki sprawiają, że o niedobory tej witaminy nietrudno. Poza suplementacją kobieta w ciąży powinna także do swojej diety włączyć tłuste ryby morskie. U kobiet karmiących piersią zaleca się profilaktyczną suplementację witaminą D w dawce 1500–2000 ID/d.

Aby stwierdzić niedobór witaminy D3 u dziecka, należy wykonać specjalistyczne badanie z krwi. Warto jednak, aby rodzice mieli świadomość co do objawów alarmowych niedoboru tej witaminy widocznych gołym okiem. Należą do nich m.in.:

  • duże, wolno zrastające się ciemiączko,
  • rozmiękanie potylicy,
  • wydatne guzy czołowe,
  • opóźnione wyrzynanie zębów mlecznych,
  • słabe przyrosty masy ciała,
  • nadmierne pocenie się dziecka.

Zapewnienie optymalnych zasobów witaminy D3 na każdym etapie życia małego dziecka jest niezwykle istotne i ma wpływ na jego zdrowie w przyszłości. Wyróżnia się trzy elementy profilaktyki niedoborów witaminy D u dzieci:

  • zachęcanie do aktywnego trybu
  • życia na świeżym powietrzu z rozsądną ekspozycją na słońce od kwietnia do września,
  • przestrzeganie zbilansowanej diety z uwzględnieniem tłustych ryb morskich oraz produktów mlecznych,
  • codzienną suplementację witaminą D w dawkach dostosowanych do wieku i stanu zdrowia dziecka.

 

Przypisy